پښتو — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
پښتو (pəṣ̌tó) is a Pashto n-f meaning “the Pashto language, the Afghan language” in English او په اردو کې د «پشتو زبان، روایات، غیرت» معنی لري. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form پښتوګانې, and 12 verified thesaurus relations.
Meanings5
ماناوې او تعریفونهزه په پښتو خبرې کوم.
“I speak Pashto.”
میں پشتو بولتا ہوں۔
پښتو یوازې ژبه نه، بلکې یو لوی اخلاقی نظام دی.
“Pashto is not just a language, but a great moral system.”
پشتو صرف ایک زبان نہیں، بلکہ ایک عظیم اخلاقی نظام ہے۔
هغه په خپله پښتو ولاړ دی.
“He stands by his word.”
وہ اپنے وعدے پر قائم ہے۔
عثمان منصور انصاری وحیدالله کلیم خانګل کارن احمدمجیببیابانیابراهیمخېل کارن فېروز اباسین د پښتو ویکیپېډیا د لیدنمخ ژباړونکی احمد نجیب بیابانی ابراهیمخېل
“Attested usage in 'ويکيپېډيا ليکونکی' (پښتو)”
په پښتو کې به پښتۍ ماتوې
Idioms1
اصطلاحاتپښتو پوه د ، اند پښتو پوهاند
Pashto specialist
Proverbs (Mataloona)18 unique
ولسي متلونه«پښتون وائې چې ايمان د لارې خو پښتو د نه شي»
“A Pashtun says: Let faith depart, but let not Pashtunwali (honor) be lost.”
پشتون کہता ہے کہ ایمان جائے پر پشتو (عزت اور روایات) نہ جائے۔
«پښتون په پښتو مری او په حيا بانی»
“A Pashtun dies for Pashtunwali (the code) and lives for modesty and honor.”
پشتون پشتو کے لئے مرتا اور حیا کے لئے جیتا ہے۔
«پښتون چه پښتو نه کړی نو مزکه د پر ډکه شی»
“If a Pashtun fails to practice Pashtunwali, let the earth be heavy upon him.”
بے پشتو پشتون مرے تو اچھا، بے غیرت پشتون کے لئے موت بھلی۔
«پښتو دشمن خوری، هندو سجن خوری»
“Pashtun eats up the enemy, Hindu eats up the friend.”
پشتون دشمن کو کھا جاتا ہے، ہندو دوست کی تاک میں رہتا ہے۔
«پښتو آدها کفره ده»
“Pashtuwali is half-infidelity.”
پشتو آدھا کفر ہے۔
«چِه پَښْتُو لَرَه شِی نُو کَټَه شِی»
“When it comes to Pashtunwali (the code of honor), even the bed gets turned over.”
جب غیرت اور پشتونولی کا وقت آئے تو سبکدوشی ختم ہو جاتی ہے اور سخت قدم اٹھایا جاتا ہے۔
«چه چا پښتو او کړه نېغې به ئے وېري تولوي ۔»
“He who practices strict Pashtunwali will find his actions measured by harsh standards.”
جس نے غیرت کا راستہ چنا، اس کی مشکلات بھی اسی درجے کی ہوں گی۔
«څوک د په پښتو کډوی که هسے لاس وېنځی»
“Are you joining the feast in earnest, or are you just washing your hands for nothing?”
کیا کھانے میں شرکت کی دعوت ہے یا ویسے ہی ہاتھ دھو رہے ہو؟
«هندو کو پښتو نه پېژنی»
“The Hindu doesn't know Pashto.”
اسے بات کی کوئی تمیز یا سمجھ نہیں ہے۔
«چې چا پښتو وکړه، ښځې به يې وږي تولوي.»
“He who strictly follows the burdens of Pashtunwali beyond his means will leave his family impoverished.”
جس نے اپنی اوقات سے بڑھ کر پښتو (روایت) نبھائی، اس کے گھر والے دانے دانے کو ترسیں گے۔
«د پښتو ډاڼږ په اوبو کښې نه ورستېږي.»
“The stone of Pakhtunwali does not rot in water.”
پختونولی کا پتھر پانی میں نہیں گلتا۔
«هندو پیسی گتی - پښتو قصی گتی.»
“The Hindu earns money, Pashto earns tales.”
ہندو پیسے کماتا ہے اور پشتو قصے (ناموری) کماتی ہے۔
«پۀ پښتو کې به پښتۍ ماتوې .»
“Will you break the ribs while following Pashtunwali?”
کیا پشتون روایت کے نفاذ میں پسلیاں توڑ دو گے؟
«چه پښتو کوی پښتی به ماتی ګرځوی»
“Whoever practices Pashtunwali will wander with broken ribs.”
جو پښتو (روایت) پر عمل کرتا ہے، اس کی پسلیاں ٹوٹی ہوتی ہیں۔
«چه چا پښتو وکړه ښځی به ئی وږی ټولوی»
“Whoever strictly practices Pashtunwali will have his women gathering the harvest in hunger.”
جس نے پښتو (روایتی ضابطہ) نبھایا، اس کے گھر کی عورتیں بھوکی رہ جائیں گی۔
«د پښتو کاڼي په اوبو کي نه ورستیږي»
“The stone of Pashto does not decay in water.”
پشتو کا پتھر پانی میں نہیں گلتا (اصول اور غیرت ہمیشہ باقی رہتے ہیں)۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د پښتو کاڼی په اوبو کی نه ورستیږی
«پښتو په پښتو ولاړه ده»
“Pashto stands upon Pashto (the language is sustained by the code).”
پشتو زبان اپنی روایات اور پشتونوالی کی اقدار پر ہی قائم ہے۔
«په پښتو کې به پښتۍ ماتوې»
Thesaurus: Synonyms & Antonyms(مترادفات او متضادات)
Semantic lexical relations verified from Achakzai Pashto Thesaurus & corpus data
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
canonical, feminine | پَښتو | پَښتو |
Dir Plural (-gāne) | پښتوګانې | pəṣ̌tó-gāne |
Obl Plural (-gāno) | پښتوګانو | pəṣ̌tó-gāno |
Examples from corpora22
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
دلته یې کېکاږئ په خپل ګرځنډه ټیلیفون کې د بي بي سي پښتو تازه خبرونه ، څېړنیز رپوټونه او د افغانستان ، پاکستان او نورې نړۍ په اړه ځانګړې معلوماتي لیکنې لوستلی شئ
“Attested usage in 'دلته یې کېکاږئ' (پښتو)”
عثمان منصور انصاري وحیدالله کلیم خانگل کارن احمدمجيببيابانيابراهيمخېل کارن فېروز اباسين د پښتو ويکيپېډيا د ليدنمخ ژباړونکي احمد نجيب بياباني ابراهيمخېل
“Attested usage in 'ويکيپېډيا ليکونکی' (پښتو)”
زه په پښتو خبرې کوم.
“I speak Pashto.”
میں پشتو بولتا ہوں۔
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل ▼
Persian
Most likely derived from Old Iranian *Parsuwā, with the basic stem *Parsū-; closely related to *Parθaʰ (“Parthian”) and Old Persian 𐎱𐎠𐎼𐎿 (p-a-r-s /Pārsaʰ/, “Persian”), both from the earlier *Parsūa-, probably meaning "border or borderland" (in contrast to Media, meaning "central land"); cf. (Pāṇini) Sanskrit पर्शु (parśu, “a (northwestern) warrior tribe”) and Late Babylonian 𒌓𒍪 (par-sú, “Persian”). [Wiktionary]
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword پښتو (pəṣ̌tó) functions as a n-f in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.