مېړۀ — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
مېړۀ (مېړۀ) is a Pashto noun meaning “husband” in English او په اردو کې د «شوہر، مانس» معنی لري. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form مېړونه, and 10 verified thesaurus relations.
Meanings2
ماناوې او تعریفونهآسمان چې وریځی ښوروی باران به وکی، کونډه چې سترګی توروی مېړه به وکی
اختر پټ میړه نه دی
Proverbs (Mataloona)40 unique
ولسي متلونه«د مېړۀ یا ترپ وی یا خړپ وی ۔»
“For a brave man, there is either a swift leap or a crushing blow.”
بہادر یا تو بھرپور حملہ کرتا ہے یا فیصلہ کن اقدام کرتا ہے ۔
«د مېړۀ ځوے مېړۀ سره ځی د وزي ځوے د وزے سره ځی ۔»
“The son of a brave man goes with the brave; the son of a goat goes with the goat.”
کبوتر با کبوتر باز با باز، کند همجنس با همجنس پرواز۔
«اختر پټ مېړه نه دی .»
“Eid is not a hidden man.”
عید کوئی چھپا ہوا شخص نہیں ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • اختر پټ میړه نه دی
«آس یی په سوو ګټی، میړونه یی په خولو ګټی»
“Horses are won with hooves, but brave men are won with words.”
گھوڑے سموں سے جیتے جاتے ہیں، اور مرد زبان و الفاظ سے جیتے۔
«آسان ئی په سوو وړی، میړونه ئی په ورسووړی»
“Horses are taken by hooves, and brave men are taken by sweet words.”
گھوڑے سموں سے لے جائے جاتے ہیں، اور بہادر لوگ میٹھی بولی سے۔
«چه میړه میړه وی نو لور ئي چاړه وی»
“When a husband is truly brave, even his daughter's spindle is like a dagger.”
جب شوهر بہادر ہو تو اس کی بیٹی کا تکلا بھی خنجر کی طرح ہوتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • چه میړه میړه وی نو لور ئی چاړه وی
«خورم دا میړه ، ژاړم د بل میړه»
“I eat with this husband, but I cry for another husband.”
کھاتی اس شوہر کا ہوں اور روتی دوسرے شوہر کے لیے ہوں۔
«د ښځی او میړه په منځ کی منځګړیتوب نه کیږي»
“Mediation is not done between a wife and a husband.”
بیوی اور شوہر کے درمیان صلح کرانے والا نقصان اٹھاتا ہے / ان کے معاملے میں نہیں پڑنا چاہیے۔
«د ښو میړو تول نشته د بدو پیغور نشته»
“Good men have no weight (can't be measured/valued fully), and bad men carry no reproach (are beyond shame).”
اچھے مردوں کا کوئی تول نہیں اور بروں کا کوئی طعنہ نہیں۔
«د ما نه وشوی اوس د ما د مور میړه شوی»
“He couldn't manage me, now he has become my mother's husband.”
مجھ سے تو نبھا نہ سکا، اب میری ماں کا شوہر بن بیٹھا ہے۔
«د ميړه يا ترب دى يا خرب»
“A brave man is either your close kinsman (support) or your total ruin.”
بہادر یا تو اپنا قریبی مددگار بنتا ہے یا سخت دشمن۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د میړه یا ترب دی یا خرب
«د میړه سیالی کوه بخت ئی مکوه»
“Compete with a brave man's efforts, but do not challenge his destiny.”
بہادر کی ہمسری کرو مگر اس کی قسمت کا مقابلہ مت کرو۔
«سر خرئیلی ښه ده نه میړه شړلی»
“It is better to have one's head shaved than to be banished as a man.”
سر منڈوانا بہتر ہے لیکن مرد کا (گھر سے یا معاشرے سے) نکالا جانا اچھا نہیں۔
«ښه پر بدو د میړو کار دی»
“Returning good for evil is the work of brave men.”
برے کے ساتھ اچھا سلوک کرنا بہادروں کا کام ہے۔
«ښه په ښو به هر څوک وکړي میړه هغه دی چې په بدو ښه وکړي»
“Anyone can do good to the good, but a true man is he who does good to the wicked.”
اچھے کے ساتھ تو ہر کوئی اچھا کرتا ہے، مرد وہ ہے جو برے کے ساتھ بھلائی کرے۔
«ښه میړونه په ښه خوله یادیږي»
“Good brave men are remembered with good words.”
بادر اور اچھے لوگ ہمیشہ اچھے الفاظ میں یاد کیے جاتے ہیں۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • ښه میړونه په ښه خوله یادیږی
«له میړه سر سیالی شی له بخت سره ئي نشی»
“You may compete with a man, but you cannot compete with fortune.”
انسان سے مقابلہ ہو سکتا ہے مگر قسمت سے مقابلہ نہیں ہو سکتا۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • له میړه سر سیالی شی له بخت سره ئی نشی
«له نه میړو ملک سویلو»
“In the absence of brave men, the country was ruined by jackals.”
بہادر مردوں کی غیر موجودگی میں ملک گیدڑوں کے ہاتھ لگ گیا۔
«ميړه په خواري بد نه ښکاري»
“A brave man does not look bad while doing hard labor.”
مرد محنت کرنے سے برا نہیں لگتا۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړه په خواری بد نه ښکاری
«میړه به مرګ مری په عذر پایی»
“A brave man may face death, but he survives through apology/grace.”
مرد موت کا سامنا کرتا ہے لیکن عذر اور نرمی سے بچ جاتا ہے۔
«میړه څه وهلی څه پوری وهلی»
“A brave man beaten or accused is still a brave man.”
غیرت مند آدمی پر مار پڑے یا الزام، اس کی قدر کم نہیں ہوتی۔
«میړه مړ کړه غیبت ئي مه کوه»
“Kill a man, but do not speak ill of him behind his back.”
انسان کو مار ڈالو مگر اس کی پیٹھ پیچھے غیبت نہ کرو۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړه مړ کړه غیبت ئی مه کوه
«میړه مړ کړه میړانه ئي مه ورکوه»
“Kill the brave man, but do not let his bravery die.”
بہادر کو قتل کر دو مگر اس کی بہادری کو ضائع مت ہونے دو۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړه مړ کړه میړانه ئی مه ورکوه
«میړه یا نیک نام یا بد نام»
“A man is either renowned for goodness or infamous.”
مرد یا تو نیک نام ہوتا ہے یا بدنام۔
«میړونه مری او نومونه ئی پاته کیږي»
“Brave men pass away, but their names remain.”
مرد مٹ جاتے ہیں مگر ان کے نام باقی رہتے ہیں۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړونه مری او نومونه ئی پاته کیږی
«آسمان چې وریځی ښوروی باران به وکی، کونډه چې سترګی توروی مېړه به وکی»
«پر میړه یو کال خواری وی، پر سپی سړی تل تر تله»
Show all 1 historical variants▼▲
- • پر میړه یو کال خواری وی ، پر سپی سړی تل تر تله
«چه میړونه لری دبل مړې (ډوډئ) به د تا په دسترخوان کی وی»
«د میړه ژوند د توری تر سیوری لاندې وی»
«د میړونو راز خوندې وی»
«د نر میړه، پور وړی دی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • د نر میړه ، پور وړی دی
«که مېړه دې څه ویلې، کلی ورکه ترې راځه»
«میړه مړکه، میړانه یې مه ورکوه»
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړه مړکه ، میړانه یې مه ورکوه
«میړه یو وار وتله چې من سی، بیا یې مه تله چې کم سی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • میړه یو وار وتله چې من سی ، بیا یې مه تله چې کم سی
«میړه یوه ورځ په غېږ کې نه ځائېږی، بله ورځ په مو ټه کې ځائېږی»
«میړونه مری نومونه یې پاتې کیږی»
«میړونه یو ځل مرۍ، خو نامردان هره ورځ مری»
«میړه ته مه وایه چې میړه ګیه»
«مېړه مړ کړه، خو مېړانه یی مه وژنه»
«مېړونه غرونه دی،ښځې یی اړمونه دی»
Thesaurus: Synonyms & Antonyms(مترادفات او متضادات)
Semantic lexical relations verified from Achakzai Pashto Thesaurus & corpus data
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
direct, plural | مېړونه | مېړونه |
oblique, plural | مېړونو | مېړونو |
plural, vocative | مېړونو | مېړونو |
Dir Plural (-ūnah) | مېړۀونه | مېړۀ-ūnah |
Obl Plural (-ūno) | مېړۀونو | مېړۀ-ūno |
Examples from corpora29
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
آسمان چې وریځی ښوروی باران به وکی، کونډه چې سترګی توروی مېړه به وکی
اختر پټ میړه نه دی
هغې له خپل مېړه سره په ګډه ژوند کوی.
“She lives together with her husband.”
وہ اپنے شوہر کے ساتھ مل کر رہتی ہے۔
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل▼
Native Pashto (Raverty 1860)
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword مېړۀ (مېړۀ) functions as a noun in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.