دوست — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
دوست (dost) is a Pashto n-m meaning “friend” in English او په اردو کې د «دوست، متر» معنی لري. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form دوستان, and 15 verified thesaurus relations.
Meanings10
ماناوې او تعریفونههغه زما د ماشومتوب نږدې دوست دی.
“He is my close childhood friend.”
وہ میرے بچپن کا قریبی دوست ہے۔
توپک دوست دښمن نه پیژنی
هغه زما د ماشومتوب نږدې دوست دی.
“He is my close childhood friend.”
وہ میرے بچپن کا قریبی دوست ہے۔
هغه د غریبانو دوست او د حق ملاتړی دی.
“He is a friend to the poor and a supporter of the truth.”
وہ غریبوں کا دوست اور حق کا حامی ہے۔
تر بې عقل خپل/دوست، هوښیار دښمن ښه دی
توپک دوست دښمن نه پیژنی
چه دوست دی نه وی په هغه مجلس که مه کینه
هغه زما د ماشومتوب نږدې دوست دی.
“He is my close childhood friend.”
وہ میرے بچپن کا قریبی دوست ہے۔
د دوست حال له دوسته سره وی
د دوست سره نینی چیچل پکار دی
Proverbs (Mataloona)73 unique
ولسي متلونه«پۀ ظاهر دوست ، پۀ باطن وروست ۔»
“A friend on the outside, decayed on the inside.”
ظاہر میں دوست مگر باطن میں اندر سے بوسیدہ یا دشمن۔
«تر بې عقله دوسته اژدها دشمن ښه دے»
“A dragon enemy is better than a foolish friend.”
بے وقوف دوست سے اژدھا جیسا دشمن بھی بہتر ہے۔
«چِه پَه بنده کښې د دوست نۀ وى مَه پکښې کښېنئ»
“Do not sit in a gathering where there is no true friend.”
جس مجلس میں دوست نہ ہو، وہاں مت بیٹھو۔
«د بې عقلۀ دوست څخه هوښیار دشمن ښۀ دی۔»
“A wise enemy is better than a foolish friend.”
نادان دوست سے دانا دشمن بہتر ہے۔
«د دوست پوستین مړے و کښې خو د دشمن تر دروازې ورنۀ راغلم ۔»
“I tore off my friend's fur coat, but I did not go to the enemy's door.”
دوست کا پوستین اتار لیا لیکن دشمن کے دروازے تک نہ گیا۔
«د دوست په منت خفه نۀ شے د دشمن په خندا اونۀ غولېږے ۔»
“Do not be offended by a friend's insistence, and do not be deceived by an enemy's smile.”
دوست کی منت کا برا نہ مناؤ اور دشمن کی ہنسی سے دھوکہ نہ کھاؤ۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د دوست په منت خفه نشی د دښمن په خندا ونه غولیږی
«د دوست لاس درد نۀ لری ۔»
“A friend's hand causes no pain.”
دوست کے ہاتھ سے تکلیف نہیں ہوتی (اس کا ہر عمل بھلائی کے لیے ہوتا ہے)۔
«د کم عقل دوست نه هوښیار دشمن ښه دی»
“A wise enemy is better than a foolish friend.”
نادان دوست سے ہوشیار دشمن اچھا ہے
«دوست اشارې ته ګوري او دشمن وارې ته ګوري ۔»
“A friend looks at a hint, while an enemy looks for a chance to strike.”
دوست اشارے کا منتظر ہوتا ہے، اور دشمن موقع کی تاک میں رہتا ہے۔
Show all 4 historical variants▼▲
- • دوست اشارې ته ګوري دښمن وارې ته ګوري.
- • دوست اشارې ته گوری، او دښمن واری ته.
- • دوست اشاری ته گوری، دښمن وارته.
- • دوست اشاری ته ګوری، دښمن وادی ته ګوری
«دوست او دشمن ته په یو سترګه ګوري ۔»
“To look at friend and foe with the same eye.”
دوست اور دشمن کو ایک آنکھ سے دیکھتا ہے۔
«دوست به د اوژړوي ، دشمن به د اوخندوي ۔»
“A friend will make you weep, an enemy will make you laugh.”
دوست رلائے دشمن ہنسائے۔
«دوست په تنگسيه کېږي خر کُمْدپېري ۔»
“A friend is tested in hardship.”
دوست پریشانی اور تنگ دستی میں پہچانا جاتا ہے۔
«دوست ته هند ورکرہ چه پند نه اخلي د شکو پناہ ورکرہ چه څه نئ مات شي ۔»
“Give advice to a friend; if he does not take it, burden him with a heavy load so that something might break.”
دوست کو نصیحت کرو اگر نہ مانے تو اسے مشکل میں ڈال دو تاکہ عقل آئے (یا تجربہ ہو)۔
«دوست ته تشہ پیالہ دشمن ته ډکه ۔»
“An empty cup for a friend, a full cup for an enemy.”
دوست کے سامنے پیالہ خالی بھی ہو (تکلف نہیں ہوتا)، لیکن دشمن کے سامنے بھرا ہوا دکھاؤ۔
«دوست ته حال وایه ديښنة (دښمن) ته لاپه کوہ ۔»
“Tell the truth to a friend, but exaggerate before an enemy.”
دوست کے سامنے حقیقت بیان کرو، اور دشمن کے آگے بڑھا چڑھا کر بات کرو۔
Show all 4 historical variants▼▲
- • دوست ته حال وایه، دښمن ته لا په وهه.
- • دوست ته حال وایه دښمن ته لایی.
- • دوست ته حال وایه دښمن ته لاپی کوه
- • دوست ته حال وایه، د ښمن ته لاپی
«دوست نه دومره طمع کوہ چې دلاسه نه کېږی ۔»
“Do not expect more from a friend than what is within his power to give.”
دوست سے اتنی توقع نہ رکھو جو اس کے بس سے باہر ہو۔
«دوست د سختۍ د پاره ښه وی ۔»
“A true friend is good for times of hardship.”
دوست مصیبت میں ہی کام آتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • دوست د سختې د پاره ښه ده
«دوست د کوم دی چه سهار ډ اور ویني ، ماښام ډ کور ۔»
“What kind of friend is he who sees the fire in the morning and the house in the evening?”
ایسا دوست کس کام کا جو خوشی غمی میں شریک نہ ہو اور وقت پر غائب رہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • دوست د کوم دی چه سهار د اور وینی، ماښام د کور
«دوست روزنه غواړی دشمن ترټنه ۔»
“A friend requires cultivation, and an enemy requires reprimand.”
دوست کو پروان چڑھانا پڑتا ہے اور دشمن کو سرزنش کی ضرورت ہوتی ہے۔
«دوست ژړول کا دشمن خندول کا ۔»
“A friend makes you cry (tells you bitter truths), an enemy makes you laugh (flatters you).”
دوست سچی بات کہہ کر رلاتا ہے اور دشمن خوشامد کر کے ہنساتا ہے۔
«دوست هغه چه سختۍ کښې پکار راشی ۔»
“A friend is one who is useful in times of hardship.”
دوست وہی ہے جو مصیبت کے وقت کام آئے۔
«دوست هغه دے چه په ځان دښه وی ۔»
“A friend is one who is as good to you as he is to himself.”
دوست وہ ہے جو اپنے آپ کی طرح آپ کا بھی بھلا چاہے۔
«ښـۀ دوست په بد ځائ کښـۀ معلوميږي ۔»
“A true friend is recognized in a bad place (in times of trouble).”
دوست وہ ہے جو مصیبت میں کام آئے ۔
«ښـۀ دوست خپل دوست ته ښـۀ لاری ښنائِ ۔»
“A good friend shows his friend the right path.”
اچھا دوست اپنے دوست کو صحیح راہ دکھاتا ہے ۔
«هر څوک په پېښ ورڅے کټی دوست دے ۔»
“Everyone is a friend in prosperous days.”
ہر کوئی اچھے وقت اور خوشحالی کا ساتھی ہے۔
«هر سړی دوست دشمن لړی ۔»
“Every person has friends and enemies.”
ہر کوئی دوست دشمن رکھتا ہے ۔
«یار شپے له ده دوست تنگسے له.»
“A companion is for passing the night, and a friend is for times of hardship.”
محبوب وقت گزارنے کے لئے اور دوست مصیبت میں کام آنے کے لئے ہے۔
«یار میلے لره ده دوست تنگسے لره دی .»
“A companion is for festivals, but a friend is for times of adversity.”
یار نمائش کے لئے اور دوست مصیبت کے لئے ہے۔
«دوست هغه دۀ چې په ځان دي ښهٔ وي.»
“A true friend is one who is good for you.”
دوست وہی ہے جو آپ کے حق میں اچھا ہو۔
«ښه دوست په بد ځای کښې معلومیږي.»
“A true friend is known in times of adversity.”
سچا دوست برے وقت میں پہچانا جاتا ہے۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • ښه دوست په بد ورځ معلومېږی.
- • ښه دوست په بد ځای کښې معلومیږی
«نياتي (دوست) به دې وژړوي او دشمن به دې وخندوي.»
“A true friend will make you weep, while an enemy will make you laugh.”
سچا دوست رلائے گا (سچی بات کہے گا) اور دشمن ہنسائے گا (خوشامد کرے گا)۔
«په ظاهر دوست، په باطن وروست.»
“A friend in outward appearance, but rotten inside.”
ظاہر میں دوست، باطن میں دشمن یا خراب۔
«چي په ډله کی دوست نه وی ، مه پکښي کښینینه.»
“Where there is no friend in the gathering, do not sit among them.”
جس محفل میں کوئی دوست نہ ہو، وہاں مت بیٹھو۔
«د دوست په منت خپه نه شي، ددښمن په خندا و نه غولیږی.»
“Do not get upset by a friend's favor, and do not be deceived by an enemy's smile.”
دوست کے احسان سے ناراض نہ ہو، اور دشمن کی ہنس مکھ چال سے دھوکا نہ کھاؤ۔
«د دوست پوستین می وکیبس، خود دښمن دروازې ته ورنه غلم.»
“I wore my friend's worn-out leather coat, but I never went to the enemy's door.”
دوست کا پرانا پوستین پہن لیا، مگر دشمن کے دروازے پر نہیں گیا۔
«دوست او دښمن په يوۀ سترگی گوری.»
“He looks at friend and foe with the same eye.”
دوست اور دشمن کو ایک ہی آنکھ سے دیکھتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • دوست او دښمن په یوه سترگه مه گوری.
«دوست به دي وژړوي، دښمن به دي وخندوي.»
“A friend will make you cry, an enemy will make you laugh.”
دوست آپ کو رلائے گا (سچ کہہ کر)، دشمن آپ کو ہنسائے گا (دھوکا دے کر)۔
«دوست ته دو مرد تمه کړه، چې دلاسه يې کیږی.»
“Expect twice as much from a friend, as long as it is within his power.”
دوست سے دوگنی توقع رکھو، بشرطیکہ وہ اس کے بس میں ہو۔
«دوست ته تشه پیاله، دښمن ته ډکه.»
“An empty cup for a friend, a full one for an enemy.”
دوست کے لیے خالی پیالہ بھی کافی ہے، مگر دشمن کے لیے بھرا ہوا ہونا چاہیے۔
«دوست روزنه غواړي، دښمن ترتنه.»
“Friendship requires nurturing, an enemy needs a beating.”
دوست تربیت و دیکھ بھال مانگتا ہے، اور دشمن سختی۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • دوست روزنه غواړی، دښمن ترټنه
«دوست د سختۍ دپاره ښه دی.»
“A friend is good for times of hardship.”
دوست تو مصیبت اور سختی کے وقت کے لیے اچھا ہوتا ہے۔
«یار مېلی لره دی، دوست تنگی لره دی.»
“A companion is for celebrations, but a true friend is for times of hardship.”
یار میلے کے لیے ہوتا ہے، اور دوست تنگی و مصیبت کے لیے ہوتا ہے۔
«تر بې عقل دوست هوښيار دشمن ښه دي.»
“A wise enemy is better than a foolish friend.”
بے وقوف دوست سے سمجھدار دشمن بہتر ہے۔
«چی په ډله كښی دی دوست نه وی مه په پکښی كښینه.»
“Where you have no friend in the gathering, do not sit among them.”
جس محفل میں تیرا دوست نہ ہو، وہاں ہرگز نہ بیٹھو۔
«د دوست په منت څپه نه شی د دښمن په خندا او نه غولېږی.»
“One is not swayed by a friend's favor nor deceived by an enemy's smile.”
نہ دوست کی احسان جتانے سے جھکتا ہے اور نہ دشمن کی ہنسی سے دھوکہ کھاتا ہے۔
«د دوست پوستین می وکښه خود دښمن د رواژی ته ورنه غلم.»
“I pulled off my friend's coat, yet I did not go to the enemy's path.”
میں نے دوست کا پوستین اتار لیا لیکن دشمن کی راہ پر نہیں گیا۔
«دوست ته دومره تمه کوه چی د لاسه یی کیږی.»
“Expect from a friend only what is within his power to do.”
دوست سے اتنی ہی توقع رکھو جتنی اس کے بس میں ہو۔
«دوست دی کوم دی، چی سهار دی اوروینی ماشام دی کور.»
“Which is your true friend? The one who sees you in the morning and visits your home by evening.”
سچا دوست وہ ہے جو صبح تمھیں دیکھے اور شام کو تمھارے گھر آئے۔
«دوست زوړنه غواړي دښمن تر پښه.»
“A friend desires your heart, an enemy desires your downfall (or your foot underfoot).”
دوست دل چاہتا ہے اور دشمن پاؤں (بربادی)۔
«دوست د سختی ورځی د پاره دی.»
“A friend is for the day of hardship.”
دوست مصیبت کے دن کے لیے ہی ہوتا ہے۔
«یار د شپي لره دی، دوست د تنگی لره دی.»
“A companion is for the night, but a true friend is for times of hardship.”
ساتھی تو رات کا ہوتا ہے، مگر دوست تنگی اور مصیبت کا ہوتا ہے۔
«دوست په تنګسه کښۍ څرګندېږي، نه په خورنه کښۍ»
“A friend shows himself in times of hardship, not at lavish feasts.”
دوست تنگی اور مصیبت میں ظاہر ہوتا ہے، کھانے پینے کی محفلوں میں نہیں۔
«هر څوک په ښې ورځې کښۍ دوست دې»
“Everyone is a dear friend in prosperity.”
اچھے دنوں میں ہر کوئی دوست بن جاتا ہے۔
«تر بې عقل خپل/دوست، هوښیار دښمن ښه دی»
«توپک دوست دښمن نه پیژنی»
“A rifle does not recognize friend or foe.”
بندوق دوست اور دشمن کی تمیز نہیں کرتی۔
«څوک چې هر وخت رښتینے جواب درکوی هغه اصلی دوست دے.»
«د دوست رټنه د هغه د مینې اظهار دے، خو د دشمن ښکلول سراسر دوکه ده.»
«کاڼی به پوسته نشی دښمن به دوست نشی»
“A stone will never become soft, and an enemy will never become a friend.”
پتھر کبھی نرم نہیں ہوگا اور دشمن کبھی دوست نہیں بنے گا۔
«خدایه ! دومره د تنګ لاسی راولی چې دوست او دښمن وپیژنم»
“O God! Bring me such financial constraint that I may distinguish friend from foe.”
خدایا! مجھے اتنی تنگی میں مبتلا کر کہ میں دوست اور دشمن کی پہچان کر سکوں۔
«چه دوست دی نه وی په هغه مجلس که مه کینه»
“Do not sit in a gathering where you have no friends.”
جس مجلس میں تمہارا دوست نہ ہو، وہاں ہرگز نہ بیٹھو۔
«د دوست حال له دوسته سره وی»
“A friend's condition is shared by his friend.”
دوست کا حال دوست کے ساتھ ہی ہوتا ہے (دوست سکھ دکھ میں ساتھ ہوتے ہیں)۔
«د دوست سره نینی چیچل پکار دی»
“One needs to bite butter with a friend.”
دوست کے ساتھ مکھن چبانا پڑتا ہے (دوستی نبھانے کے لیے برداشت اور احتیاط لازم ہے)۔
«د دوست لآس درد نلری»
“A friend's hand causes no pain.”
دوست کا ہاتھ درد نہیں دیتا (اپنوں کی تکلیف یا سختی بری نہیں لگتی)۔
«دوست او دښمن ته په یوه سترګه ګوری»
“He looks at friend and foe with the same eye.”
دوست اور دشمن کو ایک ہی آنکھ سے دیکھتا ہے (برابر سمجھتا ہے)۔
«دوست به د وژړوی او دښمن به د وخندوی»
«دوست به دی و ژړوی، د ښمن به دی و خندوی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • دوست به دی و ژړوی ، د ښمن به دی و خندوی
«دوست به له وره وباسې ولې له زړه نه یې نشې ویستلئ»
«دوست په راحت او سختۍ کې تجربه کړه»
“Test your friend in times of comfort and hardship.”
دوست کا امتحان آسانی اور سختی دونوں حالتوں میں لو۔
«دوست د دوست د لاسه مرې»
“A friend dies by the hand of a friend.”
دوست ہی دوست کے ہاتھوں مرتا ہے۔
«دوست له دوسته ګیله کوی»
“A friend complains only to a friend.”
دوست ہی دوست سے گلہ کرتا ہے۔
«دوست نوم د خدائ ج دی»
“The name of a friend is the name of God.”
دوست کا نام خدا کا نام ہے۔
«دوست هغه دی چې په سخته کې دې په ښه درشی»
«ښه دوست خپل دوست ته ښه لار ښایی»
“A good friend shows his friend the right path.”
سچا دوست اپنے دوست کو ہمیشہ سیدھا راستہ دکھاتا ہے۔
Thesaurus: Synonyms & Antonyms(مترادفات او متضادات)
Semantic lexical relations verified from Achakzai Pashto Thesaurus & corpus data
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
plural | دوستان | دوستان |
direct, plural | دوستان | دوستان |
oblique, oblique-i, plural | دوستانو | دوستانو |
error-unrecognized-form, singular | دوسته | دوسته |
error-unrecognized-form, plural | دوستانو | دوستانو |
singular, vocative | دوسته | دوسته |
plural, vocative | دوستانو | دوستانو |
Dir Plural (-ūnah) | دوستونه | dost-ūnah |
Obl Plural (-ūno) | دوستونو | dost-ūno |
Examples from corpora29
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
تر بې عقل خپل/دوست، هوښیار دښمن ښه دی
توپک دوست دښمن نه پیژنی
هغه زما د ماشومتوب نږدې دوست دی.
“He is my close childhood friend.”
وہ میرے بچپن کا قریبی دوست ہے۔
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل ▼
Persian
Etymology tree Proto-Indo-European *ǵews- Proto-Indo-European *ǵéws-tōr ~ *ǵus-tr-és Proto-Indo-Iranian *ȷ́awštā́ Proto-Iranian *jawštā́ Old Persian 𐎭𐎢𐏁𐎫𐎠 (d-u-š-t-a /dauštā/) Middle Persian 𐭣𐭥𐭮𐭲𐭩 (dwst' /dōst/) Classical Persian دوسْت (dōst)bor. Pashto دوست Borrowed from Classical Persian دوسْت (dōst), from Middle Persian 𐭣𐭥𐭮𐭲𐭩 (dwst' /dōst/), from Old Persian 𐎭𐎢𐏁𐎫𐎠 (d-u-š-t-a /dauštā/), from Proto-Iranian *jawštā́, from Proto-Indo-Iranian *ȷ́awštā́, from Proto-Indo-European *ǵéws-tōr ~ *ǵus-tr-és, from *ǵews-. [Wiktionary]
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword دوست (dost) functions as a n-m in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.