څوک — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
څوک (cuk) is a Pashto n-m meaning “who; anyone, someone” in English. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form څوکونه.
Meanings · Entry 11
ماناوې او تعریفونهProverbs (Mataloona)73 unique
ولسي متلونه«کۀ څوک بل نۀ کوې کنی هغه پۀ خپلۀ پکې پريوزی.»
“If you do not dig a well for others, you yourself will fall into one.”
چاہ کن را چاہ در پیش
«څوک وائي چې څَه ئی کړم؟ څوک وائي چې څَه وکړم؟»
“Some say, 'What shall I do with all this?' while others say, 'Where shall I find even a little?'”
کوئی کہتا ہے اس کا کیا کروں؟ کوئی کہتا ہے یہ مجھے کہاں سے ملے گا؟
Show all 2 historical variants▼▲
- • څوک وایی چې څه یی کړم ، څوک وایی چې څه اوکړم
- • څوک وایی چې څه اوخورم ، څوک وایی په چائی وخورم
«چه څوک ئی کسی هغه به لمبئ»
“Whoever owns the cow will bathe it.”
جس کی بھینس، اسی کی ڈنڈا (ذمہ داری اسی کی ہوتی ہے جس کا کام ہو)۔
«چه څوک د کور بائیده لری پیشوګان نه تلی»
“Whoever has a house master doesn't let the cats roam.”
گھر میں بڑا موجود ہو تو چھوٹے من مانی نہیں کر سکتے۔
«چه څوک ویده وی د هغوی میښه نر کټی زیږی»
“For those who sleep, their buffalo gives birth to a male calf.”
جو سوتا ہے، وہ کھوتا ہے (غفلت کا نقصان ہمیشہ اٹھانا پڑتا ہے)۔
«چې څوک مینتوب کوی هغه خوبونه نه کوی»
“One who is in love does not sleep.”
جو عشق کرتا ہے، اسے نیند نہیں آتی۔
«څوک ئی په سړو کی نه شماری ، وسله د ملک کره ږدی»
“No one counts him among men, yet he deposits his weapon at the village chief's house.”
جسے لوگ مردوں میں نہیں گنتے، وہ ملک کے گھر میں ہتھیار رکھتا ہے۔
«څوک ئی ځل نه پورته کوی»
“No one even lifts his shadow / No one pays heed to him.”
کوئی اس کا سایہ بھی نہیں اٹھاتا (کوئی پروا نہیں کرتا)۔
«څوک به د چا په خوله پاستی واچوی!»
“Who is going to put food into someone's mouth by force?”
کون کسی کے منہ میں لقمہ ڈالے گا! (اپنی محنت خود کرنی پڑتی ہے)
«څوک به وطن ساتی په چا وطن ساتی»
“Who will protect the homeland, and with whom do they protect it?”
وطن کون سنبھالے گا اور کس کے سہارے وطن بچے گا!
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک به وطن ساتی په چا وطن ساتی
«څوک په کلی نه پریښود هغه ویل چه توره می خان کره ځوړنده کړی»
“They wouldn't let him stay in the village, so he said, 'My sword is hanging at the chief's house.'”
گاؤں میں کسی نے گھسنے نہ دیا اور کہنے لگا: میری تلوار تو خان کے ہاں لٹکی ہے۔
«څوک چه بد غواړی په بدو به واوړی»
“He who wishes evil for others will himself fall into evil.”
جو دوسروں کے لیے برا چاہتا ہے، خود برائی میں مبتلا ہو جاتا ہے۔
«څوک چې په کار شرمیږی هغه به په خپل کور هم شرمیږی»
“He who is ashamed of work will also be ashamed in his own home.”
جو کام سے شرماتا ہے، وہ اپنے گھر میں بھی شرمندہ ہوتا ہے۔
«څوک چې په کوم لوښی کی خوری په هغه نه میزی»
“He who eats from a vessel does not wash it.”
جس برتن میں کھاتا ہے، اسی میں چھید کرتا ہے / اس کی قدر نہیں کرتا۔
«څوک چې په مخ ځی باید تر شاه وګوری»
“He who goes forward must look behind him.”
جو آگے جاتا ہے، اسے چاہیے کہ پیچھے بھی دیکھ لے۔
«څوک چې خوبونه کړی میشه ئی نر مښکوټی زیږه وی»
“He who dreams excessively, his ewe will give birth to a weak lamb.”
جو بہت خواب دیکھتا ہے، اس کی بھیڑ کا بچہ کمزور پیدا ہوتا ہے۔
«څوک چې ځون ( ځان ) وینی هغه بل وینی»
“He who sees himself sees the other.”
جو خود کو دیکھتا ہے، وہ دوسرے کو بھی دیکھتا ہے۔
«څوک چې د یوی مڼی په قدر پوه نشو د باغ په قدر هم نه پوهیږی»
“He who does not know the value of a single apple does not know the value of the orchard.”
جو ایک سیب کی قدر نہ جانتا ہو، وہ باغ کی قدر کیا جانے۔
«څوک چې غوا خر څوی له پړی به یی تیریږی»
“He who sells or buys a cow will also have to pass over its tether rope.”
جو گائے خریدتا یا بیچتا ہے، اسے رسی بھی ساتھ دینی پڑتی ہے۔
«څوک چې کار کوی اشتبا به کوی»
“He who works will inevitably make mistakes.”
جو کام کرتا ہے، غلطی بھی اسی سے ہوتی ہے۔
«څوک چې کښیوزی (لاندې سی ) په خپله خوله کښیوزی»
“He who falls down does so by his own mouth (through his own words or actions).”
جو گرتا ہے، اپنے ہی منہ کے بل گرتا ہے۔
«څوک چې له خدایه ونه ډارشی له عالمه به څه وډار شی»
“He who does not fear God, what will he fear from the scholar or the world?”
جو خدا سے نہیں ڈرتا، وہ دنیا یا عالم سے کیا ڈرے گا۔
«څوک چې ننګ که ، هغه توری شړی لنګ که»
“He who upholds honor (Nang) rolls up his blanket and draws his sword.”
جو ننگ و ناموس کی بات کرتا ہے، وہ تلوار سونت لیتا ہے اور کمر کس لیتا ہے۔
«څوک ځان غواړي څوک جهان»
“Some desire only themselves, others desire the whole world.”
کوئی اپنے لیے جیا چاہتا ہے اور کوئی پوری دنیا کے لیے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک ځان غواړی څوک جهان
«څوک د په پینډه ګډ وی که هسی لآس وینځی»
“Someone joins the dance at the feast even while simply washing their hands.”
کوئی یونہی ہاتھ دھونے کے بہانے محفل کے ناچ میں شامل ہوجاتا ہے۔
«څوک ډیری پیسی لری سود به وکړی»
“He who has plenty of money will engage in trade.”
جس کے پاس زیادہ پیسے ہوں گے، وہی تجارت کرے گا۔
«څوک وائی چې تروی می تروشی دی»
“Who would ever say that their buttermilk is sour?”
کون کہتا ہے کہ اس کی چھاچھ کھٹی ہے؟
«څوک وائی چې د غړ کی خوند می بد ده»
“Who would say that the taste of their own morsel is bad?”
کون کہتا ہے کہ میرے نوالے کا ذائقہ برا ہے؟
«څوک وایی څه وخورو، څوک وایی چاله ورکړو»
“Some wonder what to eat, others wonder to whom they should give charity.”
کوئی کہتا ہے کیا کھائیں، کوئی کہتا ہے کس کو دیں (خیرات یا مدد)۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک وایی څه وخورو، څوک وایی چې څه سره ئی وخورو
«ښه ته هر څوک ښه وائي»
“Everyone praises what is good.”
اچھے کی تعریف ہر کوئی کرتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • ښه ته هر څوک ښه وائی
«که څوک بل ته کوهی کني هغه پخپله پکښی پریوزي»
“He who digs a well for another falls into it himself.”
جو شخص دوسروں کے لیے کنواں کھودتا ہے، وہ خود اس میں گرتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • که څوک بل ته کوهی کنی هغه پخپله پکښی پریوزی
«هر څوک ئی له خپلی ټنډی خوری»
“Everyone eats from the sweat of their own brow.”
ہر کوئی اپنی پیشانی کی کمائی کھاتا ہے۔
«هر څوک به حسین وای خو که نه وای کربلا پکشی»
“Everyone would claim to be Husayn if there were no Karbala involved.”
ہر کوئی حسین کہلاتا اگر اس میں کربلا کا واقعہ نہ ہوتا۔
«هر څوک پخپل کور کی پاچا دي»
“Everyone is a king in their own house.”
ہر شخص اپنے گھر کا بادشاہ ہوتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • هر څوک پخپل کور کی پاچا دی
«هر څوک په خپل کار ښه پوهیږی»
“Everyone knows their own job best.”
ہر کوئی اپنے کام کو اچھی طرح جانتا ہے۔
«هر څوک په ښی ورځی که دوست دي»
“Everyone is a friend during good days.”
اچھے دنوں میں ہر کوئی دوست ہوتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • هر څوک په ښی ورځی که دوست دی
«هر څوک پوهیږی چه غوا توره شیدی ئی سپینی»
“Everyone knows that the cow is black, but its milk is white.”
ہر کوئی جانتا ہے کہ گائے کالی ہوتی ہے مگر اس کا دودھ سفید ہوتا ہے۔
«هر څوک چه پزه توره کړی وائی اهنګریم»
“Whoever smudges their nose black claims to be a blacksmith.”
جو بھی ناک کالی کر لے، کہتا ہے میں لوہار ہوں۔
«هر څوک چه د خپل عمل نه ډوډۍ خوری د حاتم طائی منت ئی یو نه وړ»
“Whoever eats bread from their own labor owes no favor to Hatim Tai.”
جو شخص اپنی محنت کی روٹی کھاتا ہے، وہ حاتم طائی کا بھی احسان نہیں لیتا۔
«هر څوک چې ځی له څټه ئی پل پاته کیږی»
“Whoever walks leaves tracks behind from their footsteps.”
جو بھی جاتا ہے، اس کے پیچھے قدموں کے نشان ضرور رہ جاتے ہیں۔
«هر څوک خپل بار وړی»
“Everyone carries their own burden.”
ہر کوئی اپنا بوجھ خود اٹھاتا ہے۔
«هر څوک خپل شی ښاغلی بولي»
“Everyone considers their own thing to be noble or fine.”
ہر شخص اپنی چیز کو ہی اچھا اور خوبصورت سمجھتا ہے۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • هر څوک د خپل شی صفت کوی
- • هر څوک خپل شی ښاغلی بولی
«هر څوک خو احمق ندی»
“Not everyone is a fool.”
ہر کوئی احق یا بیوقوف نہیں ہوتا۔
«هر څوک د خپل سر پاچا دي»
“Everyone is the king of their own head.”
ہر شخص اپنے سر کا بادشاہ ہوتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • هر څوک د خپل سر پاچا دی
«هر څوک له ځانه خوښ په تیره بیا بنګښ»
“Everyone is pleased with themselves, especially the Bangash.”
ہر کوئی اپنے آپ سے خوش ہوتا ہے، بالخصوص بنګښ قبیلہ۔
«هر څوک وائی چه زه من یم»
“Everyone says that I am valued (or unique).”
ہر کوئی یہی کہتا ہے کہ میں ہی خاص یا معتبر ہوں۔
«څوک چې هوښیار وی هغه تمیزدار ګڼلے شی، نرمې خبرې په هدایت کولو کښې ښه اثر کوی.»
«آخرت ته څوک ګوری»
«آس دبله، غمچېنه د ځنګله چې دی ئې تیز نه کړی نو بې څوک تیزوی»
«څوک چې پیلان کوی، دروازې لوړی اېږدی»
«چې څوک دی ونه پوښتی مه ګډیږه»
«چې څوک بد کوی کارونه هغه بد وینی خوبونه»
«چې څوک د په محفل کی نه پښتی ورګډهش څه له ورګډوی خپله ډډه»
«څوک چه یو کلی په نامه لری یو خوی له نورو ښه لری»
«څوک چې لآس درپوری بند کی مه ئې غوڅه وه»
«څوک چې اوږده ژبه لری عقل یی کم وی»
«څوک چې بار وړی نسی ، اوږه نه ورته نیسی»
«څوک چې درانه بارونه وری خوراک ئی ځوز دی»
«څوک چې روغ صورت ولری هر ورځ ئی اختر دی»
«څوک چې زحمت ونه ګالئ راحت نه مومی»
«څوک چې کلی په نامه لری خوی تر نوروښه لری»
«څوک چې له پیسو تیریږی هغه له سره هم تیریږی»
«څوک چې له قامه لری اوسی باد به ئی یوسی»
«څوک چې میلمه باسی جارو تری لاندې باسی»
«څوک مه واهه په ګوته، تابه نه ولی په لوټه»
«څوک وائې چې زما د غړیکی خوند بد دی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک وایې چې زما د غړکی خوند بد دی
«څوک وائې څه وخورم، څوک وائې په چائې وخورم»
«څوک یې پر غولی نه پرېږدی، دی د کور پای ته تیرېږی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک یې پر غولی نه پرېږدی ، دی د کور پای ته تیرېږی
«څوک یې په کلی کې نه پرېږدی،دی د ملکۍ دعوه کوی»
Show all 1 historical variants▼▲
- • څوک یې په کلی کې نه پرېږدی ،دی د ملکۍ دعوه کوی
«ښه په ښو به هر څوک وکړی میړه هغه دی چې په بدو ښه وکړی»
«که څوک افلاطون د زمانې شې خو دا کار به ونکړی»
«که څوک درته وایی چې غوږ درنه سپی اوتښتوؤ نو اول خپل غوږګوره بیا په سپی پسی زغله»
«هر څوک چه وزګار شی یا غل شی یا بیمار شی»
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
Dir Plural (-ūnah) | څوکونه | cuk-ūnah |
Obl Plural (-ūno) | څوکونو | cuk-ūno |
Animate Plural (-ān) | څوکان | cuk-ān |
Animate Obl Plural (-āno) | څوکانو | cuk-āno |
Vocative Singular (-a) | څوکه | cuk-a |
Examples from corpora50
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
د اسرائیلو په ټاکنو کې د نتنیاهو اصلي سیال ګادي ایزنکوټ څوک دی
“Attested usage in 'د اسرائیلو په ټاکنو کې د نتنیاهو اصلي سیال ګادي ایزنکوټ څوک دی؟' (څوک)”
چې مې خوله کې ژبه نشته سوز د پاره څوک مې شمع د تورتم بولي په څه
“Attested usage in 'سيد مير مهدي شاه مهدي' (څوک)”
څوک دروازه ټکوی؟
“Who is knocking at the door?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل ▼
Origin Unknown
Homograph 2; Flagged: origin unknown
څوک (interrogative and relative pronoun · Entry 2)
Meanings · Entry 27
ماناوې او تعریفونهڅوک دروازه ټکوی؟
“Who is knocking at the door?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
څوک دروازه ټکوی؟
“Who is knocking at the door?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
په کور کې څوک سته؟
“is anybody home?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
څوک دروازه ټکوی؟
“Who is knocking at the door?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
څوک دروازه ټکوی؟
“Who is knocking at the door?”
دروازہ کون کھٹکھٹا رہا ہے؟
د دې مسؤول څوک دی؟
“Whos responsible for this?”
بل څوک ستاسو وای فای کاروی؟
“Anyone Else Using Your WiFi?”
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword څوک (cuk) functions as a n-m in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.