وطن — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
وطن (watán) is a Pashto n-m meaning “homeland” in English او په اردو کې د «زمین، کشور» معنی لري. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form وطنونه, and 11 verified thesaurus relations.
Meanings5
ماناوې او تعریفونهموږ ټول خپل وطن ته مینه لرو.
“We all love our homeland.”
ہم سب اپنے وطن سے محبت کرتے ہیں۔
د وطن خدمت کول یو لوی ویاړ دی.
“Serving one's country is a great honour.”
وطن کی خدمت کرنا ایک بڑا اعزاز ہے۔
موږ ټول خپل وطن ته مینه لرو.
“We all love our homeland.”
ہم سب اپنے وطن سے محبت کرتے ہیں۔
موږ ټول خپل وطن ته مینه لرو.
“We all love our homeland.”
ہم سب اپنے وطن سے محبت کرتے ہیں۔
اوښ وطن وینی خر قدم وینی
Idioms8
اصطلاحاتوطن د کول ادا حق
to fulfill one's obligation
وطن خپل د اینچ هر خاوره
Every inch of
وطن د په مدافعه کښی یې بهادری ړه کو
he displayed valor while defending his native land
وطن د لیار په وینی تویول
to spill one's blood for the fatherland
وطن پر تېر دئ ځان خپل یې
He is sacrificing himself in the name of the
وطن د سر تر جارېدل
to give one's life to
وطن دی وال ښه د دپاره
for the good of the Motherland
وطن د په ساتنه ګ نن خوړل
to display valor in defense of the fatherland
Proverbs (Mataloona)61 unique
ولسي متلونه«بَل بَل وطن او بَل بَلې روښه ۔»
“Every land has its own ways and every region its own lamps.”
جیسا دیس ویسا بھیس۔
«پردے وطن يا شاغلي خورى بائې غوړولے»
“In a foreign land, either bravery sustains you or shamelessness spreads your blanket.”
پردیس میں یا تو بہادری کام آتی ہے یا بے شرمی۔
«په بل وطن کښې د ښو کشت کوه تبريزه ۔»
“Sow the seeds of good deeds even in a foreign land, O Tabriza.”
پردیس میں نیکی کرو اور آگے بڑھو۔
«په پردی وطن کښی تیز واچوه تیږه شه»
“In a foreign land, act sharp or become like a stone.”
پردیس میں سخت مزاج رہو یا پتھر بن جاؤ۔
«پۀ ھر چا خپل وطن کشمیر دے ۔»
“To everyone, their own homeland is Kashmir.”
ہر کسی کو اپنا دیس کشمیر (جنت) جیسا پیارا لگتا ہے۔
«تر پښو لاندې مزکه مه ګوره لرې وطن ګوره ۔»
“Do not look only at the ground beneath your feet; look toward distant lands.”
پاؤں تلے زمین کو نہ دیکھا کرو وسیع و عریض دنیا پر نگاہ رکھو ۔
«تلخی د خنکدن ده که د شہہ پۀ بل وطن ده ۔»
“The bitterness of death is like being in a foreign land.”
پردیس میں رات گزارنا جان کنی کے مترادف ہے ۔
«چغرے خمښتن نه موند ام خیلو وطن»
“The quarrelsome woman couldn't find a husband, and the Um Khel couldn't find a homeland.”
جھگڑالو عورت کو خاوند نہیں ملتا تھا اور ام خیل قبیلے کو وطن نہیں ملتا تھا۔
«څه مرشی بے وطنه ، پاتے بہ نه شی بے کفنه»
“Even if one dies in exile, they will not remain without a shroud.”
چاہے پردیس میں بھی مرو کفن تو مل ہی جائے گا۔
«خپل وطن هر چا ته کشمیر دے.»
“To each one his own country is Kashmir.”
اپنا وطن سب کو کشمیر جیسا لگتا ہے۔
«خپله وطنه، کله وطنه!»
“Your own homeland is like a golden homeland!”
اپنا دیس سب سے پیارا ہے۔
«د بل وطن یاري د سر سودا ده۔»
“Friendship or romance in a foreign land is a gamble with one's life.”
پردیس کی دوستی اور معاشقہ سر کی بازی لگانے کے مترادف ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د بل وطن یاری، د سر سودا ده.
«د خپل وطن گېډړ تر پردی وطن د زمری ښۀ دی ۔»
“A jackal in one's own homeland is better than a lion in a foreign land.”
اپنے وطن کا گیدڑ پرائے وطن کے شیر سے بہتر ہے۔
«د وطن په قدر مسافر پوهېږی ۔»
“The traveler knows the true value of the homeland.”
وطن کی اصل قدر مسافر یا پردیسی ہی جانتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د وطن په قدر، مسافر ښه پوهیږي.
«د وطن سویه د وطن سپی راآړوی ۔ (نیوی شی)»
“The homeland's dog flushes out the homeland's hare.”
اپنے ہی ملک کا کتا اپنے ہی ملک کے خرگوش کو پکڑ سکتا ہے۔
«د وطن نه که اووتی د نرخ نه ئی مه اوځه ۔»
“Even if you leave your homeland, do not depart from its customary code.”
اگرچہ وطن سے باہر نکل جاؤ لیکن اس کے طور طریقے اور نرخ مت چھوڑو۔
«د يو وطن خاوره د بل وطن دارو.»
“One country's soil is another country's medicine.”
ایک وطن کی مٹی دوسرے وطن کے لیے دوا بن جاتی ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • د یو وطن خاوره د بل وطن دارو
«کۀ پۀ خپل وطن کڼې خان ې پۀ بل وطن اریان ې.»
“Even if you are a lord in your own homeland, in a foreign land you are bewildered.”
اگر اپنے وطن میں خان ہو تو دوسرے وطن میں اجنبی اور پریشان رہو گے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • کۀ پۀ خپل وطن کښې خان ېې پۀ بل وطن حېران ېې.
«کَه وَطَن اوگړِه شِی دَنُور خوِیووه چَمچِه شِی.»
“Even if the whole country overflows with rice porridge, the poor person's share remains a single spoonful.”
چاہے سارے وطن میں چاول ہی چاول اگ آئیں غریب کی قسمت میں وہی ایک چمچ ہوگا۔
«وطن په دوؤ سترگو خپل د ئے په دوؤ پردو ۔»
“Homeland is like two eyes to your own, and like two strangers to others.”
وطن اپنی دو آنکھوں کی طرح عزیز ہوتا ہے، خواہ دوسروں کے لیے پرایا ہو۔
«وطن کښې سرکاري ځنگل کښې ځرکاں ۔»
“In the homeland, even a government forest offers a place to roam.”
اپنے وطن میں سرکاری جنگل کا بھی اپنا ہی رعب ہوتا ہے۔
«وطن که څول اوبه اوبه شی د سپی څتیل دی ۔»
“Even if the whole homeland turns into water, a dog's share is still just licking.”
ساری دھرتی پر چاہے پانی ہی پانی پھر جائے لیکن کتے کی قسمت میں زبان سے چاٹنا ہی لکھا ہے۔
«هرچا ته خپل وطن کشمیر دی ۔»
“To everyone, their own homeland is Kashmir.”
ہر ایک کے لئے اپنا وطن کشمیر ہے (اپنا دیس سب کو پیارا ہوتا ہے)۔
«هر وطن هرې رستوی رعادت ।»
“Every homeland has its own traditions and habits.”
ہر وطن کے اپنے طور طریقے اور رسوم و رواج ہوتے ہیں۔
«بېل وطن بېل ئې دستور.»
“Different lands have different customs.”
ہر دیس کی اپنی ریت اور اپنا دستور ہوتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • بيل وطن، بيل ئي چلن
«هر چا ته خپل وطن کشمیر دی»
“To each person, his own country is Kashmir.”
ہر شخص کو اپنا وطن کشمیر (جنت نظیر) لگتا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • هر چا ته خپل وطن کشمبر دی.
«هر وطن هر ڼې دستور.»
“Every country has its own customs.”
ہر وطن اور ہر قوم کا اپنا دستور ہوتا ہے۔
«په بل وطن کې د ښو کبت کوه تيرېړه.»
“In a foreign land, even the cooing of pigeons sounds sorrowful.”
پرے وطن میں کبوتر کی کوک بھی غمگین لگتی ہے (وطن کی یاد سواتی ہے)۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • په بل وطن کی د ښو کښت کوه تېریږه
«تلخی د څنکندن ده، که دي شپه پر بل وطن ده.»
“Spending a night in a foreign land is as bitter as the agony of death.”
پرائے دیس میں رات گزارنا موت کی تکلیف کے برابر ہے۔
«خپل وطنه، گله وطنه.»
“My own homeland, my flower-like homeland.”
اپنا وطن، پھول جیسا وطن۔
«د خپل وطن ګيدړ ، د بل وطن تر زمري ښه دی.»
“A jackal of one's own homeland is better than a lion of a foreign land.”
اپنے وطن کا گیدڑ بھی دوسرے وطن کے شیر سے بہتر ہے۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • د خپل وطن گیدړ د بل وطن ترزمری ښه ده.
- • د خپل وطن ګیدړ د بل وطن تر زمری ښه ده
«که په خپل وطن کښې خان يې، پر بل وطن اریان يې.»
“If you are a Khan in your own land, you are a nobody in a foreign land.”
اگر اپنے وطن میں خان ہو، تو پرائے وطن میں اجنبی و لاوارث ہو۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • که په خپل وطن کی خان یی په بل وطن حیران یي
«وطن په دوو سترګو خپل دی، په دوو پردی.»
“The homeland is one's own with two eyes, and foreign with two (others).”
وطن اپنی دو آنکھوں سے اپنا ہے، اور دوسری دو (غیر) سے پرایا ہے۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • وطن په دوو سترگو خپل دی، په دوو پردی.
- • وطن په دوو سترګو هم خپل دی هم پردی
«تلخی د خنکندن ده که د شپه پرپل وطن ده.»
“Bitterness is from the grave-digger, whether it is night or homeland.”
تلخی قبر کھودنے والے کی طرف سے ہے، خواہ وہ رات ہو یا اپنا وطن۔
«خپل وطن ګل وطن.»
“One's own homeland is like a blooming garden.”
اپنا وطن گلستان کی طرح ہوتا ہے۔
«خپل وطن هر چاته كشمير دى؛ هر چاته خپل وطن كشمير دى.»
“To everyone, their own homeland is Kashmir; to everyone, their homeland is paradise.”
ہر شخص کو اپنا وطن کشمیر (جنت) کی طرح عزیز ہوتا ہے۔
«که په وطن خان یی، پر بل ځای اريان یی.»
“If you are a king in your homeland, you are a bewildered stranger elsewhere.”
اگر اپنے وطن میں خان ہو، تو دوسری جگہ اجنبی اور حیران رہو گے۔
«وطن هغه چي تن په کښي خوشحاله وي.»
“Home is where a person is happy.”
وطن وہ ہے جہاں تن خوشحال ہو۔
«وطن په خلکو ښايسته وي.»
“One's nation is only made beautiful by the people in it.”
وطن لوگوں ہی سے خوبصورت ہوتا ہے۔
«په پردې وطن کي واچواه ترې تېر شه .»
“In a foreign land, cast it away and move on.”
پرایے وطن میں جو نقصان ہو جائے، اسے پھینک کر آگے گزر جاؤ۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • په پردي وطن کې ګوز واچوه او تر تير سه
«خپل وطنه ، ګل وطنه .»
“One's own homeland is like a blooming flower.”
اپنا وطن گلستان کی طرح ہے۔
«او زه وايم بى وطنی ستره بلا ده»
“And I say that homelessness is a great calamity.”
اور میں کہتا ہوں کہ بے وطنی ایک بڑی مصیبت ہے۔
«اوښ وطن وینی خر قدم وینی»
“The camel sees the country (horizon), the donkey sees only its next step.”
اونٹ ملک دیکھتا ہے اور گدھا صرف اپنا قدم دیکھتا ہے۔
«چه وطن ږلې ووهلو نو پښی خود ږلې نه دې وهلی»
“If hail struck the homeland, your feet must have been struck by hail too.”
جب وطن پر ژالہ باری ہوئی تو تمہارے پاؤں پر بھی ژالے گرے ہوں گے۔
«خپله وطنه ګله وطنه»
“Your own homeland is a blooming flower, O homeland.”
اپنا وطن پھولوں جیسا وطن ہے۔
«څوک به وطن ساتی په چا وطن ساتی»
“Who will protect the homeland, and with whom do they protect it?”
وطن کون سنبھالے گا اور کس کے سہارے وطن بچے گا!
«د وطنه ووزه، دنرخه يې مه وزه»
“Leave your homeland, but do not depart from its norms/honor.”
وطن سے باہر جاؤ مگر وہاں کے اصول اور اخلاقیات سے باہر نہ مت جاؤ۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • د وطنه ووزه، دنرخه یې مه وزه
- • د وطنه ووزه .، دنرخه یې مه وزه
«که وطن اوګره ظی د خوار خو یوه چمچه ظی»
“Even if the nation's share is thin soup, let the poor person have at least a spoonful.”
اگر وطن کی دلیہ (کھانا) ہو تو غریب کو بھی ایک چمچ ملنی چاہیے۔
«هر چاته خپل وطن کشمير دي»
“To everyone, their own homeland is Kashmir.”
ہر شخص کو اپنا وطن کشمیر معلوم ہوتا ہے۔
«وطن پرې ايښى ښه دي، نه ورور وژلى»
“It is better to leave your homeland than to kill your brother.”
وطن چھوڑ دینا بہتر ہے، لیکن بھائی کا خون بہانا اچھا نہیں۔
Show all 2 historical variants▼▲
- • وطن پرې ایښی ښه دی، نه ورور وژلی
- • وطن پرې ایښی ښه دی ، نه ورور وژلی
«تر پښولاندی ځمکه مه ګوره لری وطن ګوره»
«هر وطن هر ئی دستور»
«وطن په شه خوله خوړی شی»
“A homeland can be won or managed with sweet words.”
وطن اچھی زبان اور پیار سے جیتا جا سکتا ہے۔
«وطن په ښه خبره خوړل کیږی نه په بده»
“A country is won through good words, not harsh ones.”
وطن اچھی بات سے جیتا جاتا ہے، بری بات سے نہیں۔
«وطن خپلواکی ده»
“Homeland means freedom.”
وطن ہی اصل آزادی ہے۔
«وطن د مور حیثیت لری»
“The homeland holds the status of a mother.”
وطن ماں کی حیثیت رکھتا ہے۔
«وطن عزت دی»
“The homeland is honor.”
وطن عزت ہے۔
«وطن ناموس دی»
“The homeland is sacred honor (namus).”
وطن ناموس ہے۔
«وطن وطن دی»
“A homeland is a homeland.”
وطن وطن ہوتا ہے۔
«وطنه! ګرانه وطنه»
“O homeland! Dear homeland.”
اے وطن! پیارے وطن۔
«یا وطن یا کفن»
“Either the homeland or a burial shroud.”
یا وطن ہو گا یا کفن۔
Thesaurus: Synonyms & Antonyms(مترادفات او متضادات)
Semantic lexical relations verified from Achakzai Pashto Thesaurus & corpus data
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
Dir Plural (-ūnah) | وطنونه | watán-ūnah |
Obl Plural (-ūno) | وطنونو | watán-ūno |
Animate Plural (-ān) | وطنان | watán-ān |
Animate Obl Plural (-āno) | وطنانو | watán-āno |
Vocative Singular (-a) | وطنه | watán-a |
Examples from corpora33
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
محمد اسماعيل اړم پتيار يو افغان شاعر او سندرغاړی دی چاپ شوي اثار پر تا څه تېر شول وطنه د شهيد پيغام مظلوم او زمانه د كيږدۍ کوچۍ شپږ سوه ټپيزې پښتانه شاعران
“Attested usage in 'محمد اسماعيل اړم پتيار' (وطن)”
د وطن ناموس وساتئ دغه نښه د تعجب ، شاباس او افسوس په ځای کې هم راوړل کېږي ؛ مگر د زیات تعجب ، پسخند ، استهز او زیاتې خبردارۍ په وخت کې دوه ځله بلکې درې ځله هم لیکل کېږي لکه غلبېل کوزې ته وایي چې سورۍ
“Attested usage in 'د پښتو ژبدود' (وطن)”
ہم سب اپنے وطن سے محبت کرتے ہیں۔
موږ ټول خپل وطن ته مینه لرو.
“We all love our homeland.”
ہم سب اپنے وطن سے محبت کرتے ہیں۔
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل ▼
Arabic
Arabic (Raverty 1860)
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword وطن (watán) functions as a n-m in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.