وخت — English and Urdu Meaning, Phonetics and Definition
وخت (waxt) is a Pashto n-m meaning “time” in English او په اردو کې د «وقت، دن» معنی لري. Documented in the Open Pashto Lexicon with dual Kandahari and Peshawari phonetic standards, plural form وختونه, and 19 verified thesaurus relations.
Meanings8
ماناوې او تعریفونهپر خپل وخت برابر
“on time, timely; exactly, punctually”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
وخت څنګه بدلیږی!
“How time changes!”
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
د یو څه وخت لپاره ماشوم ته پام وکړئ
“Keep an eye on the baby for a while”
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
Idioms13
اصطلاحاتوخت د ایجابو سم سره
depending on the requirements of the
وخت په ګ دت کښی ان کت خوړل
to rock or
وخت هیڅ په ید ته دې و یک حاضر دئ نه
He will never agree with this
وخت په ئی صبا د کښی
in the morning
وخت ېر ډ شو عئ ضا پر یې
He spent a lot of time on this. c to be
وخت د بې فوته له
not losing any time
وخت خپل پر برابر
on time, timely; exactly
وخت د د سبب پهی وال لږ
for lack of time
وخت بل وی ه پات ید ته
Another time
وخت تېرول وخت ، اړول
to pass
وخت و نه نه ار
I didn't have time
وخت خپل ار کهر لری
Everything in its time
وخت په وخت وخت ، وخت
from time to time, at times, sometimes
Proverbs (Mataloona)37 unique
ولسي متلونه«سړے هغۀ ده چه له وخته ښه كار واخلي»
“A true man is he who makes good use of time.”
مرد وہ ہے جو وقت سے اچھا کام لے (وقت کی قدر کرے)۔
«نه ۀ يو وقت نه ۀ بل وقت راغۀ درغوبل وخت ۔»
“Neither at one time nor another, it came at another time.”
دوست رلائے، دشمن ہنسائے۔
«وخت ته گوره لوړه وره ۔»
“Look to the time and harvest the crop.”
موقع کو تاک میں رہو اور کام کرو۔
«وخت چه ډری شي هر گيدړ زمری شي ۔»
“When the times favor, every jackal becomes a lion.”
جب وقت موافق ہو تو گیدڑ بھی شیر بن جاتا ہے۔
«وخت دپاد بسته ده ۔»
“Time has wings.”
وقت کے پر نہیں ہیں (وقت پرواز کر جاتا ہے)۔
«وخت د چلوندی پیړه ده ۔»
“Time is like a rolling boulder.”
وقت لڑھکنے والے پتھر کی مانند ہے۔
«وخت سره زړی دی ۔»
“Time is golden.”
وقت سونا ہے۔
«هر چا له وخت راځی ۔»
“Time comes for everyone.”
ہر کسی کے دن پھیرتے ہیں (ہر ایک کا وقت آتا ہے)۔
«يو وقت په هر چا راځی ۔»
“Everyone has their turn.”
ایک دفعہ تو سب کے دن پھرتے ہیں ۔
«چې وخت لری، بخت لری.»
“He who has time, has fortune.”
جس کے پاس وقت ہے، اس کے پاس قسمت ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • چی وخت لری بخت لری.
«وخت چې د بري شي، هر گيدړ زمری شی.»
“When times turn favorable, every jackal becomes a lion.”
جب وقت مہربان ہو جائے تو ہر گیدڑ شیر بن جاتا ہے۔
«وخت چې د ختمي شی، د يتیم پز وینی شی.»
“When times run out, even the orphan's nose bleeds.”
جب برا وقت آئے تو یتیم کی ناک سے بھی خون بہنے لگتا ہے۔
«وخت سره زر دی.»
“Time is red gold.”
وخت سونا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • وخت سره زر دی
«خپل وخت خوشې مه تيروى.»
“Do not waste your own time.”
اپنا وقت ضائع مت کرو۔
«تللی وخت بيرته په لاس نه راځي.»
“The past is not coming back.”
گزرا ہوا وقت واپس ہاتھ نہیں آتا۔
«وخت د هر غم دوا دی.»
“Time is the medicine for all sadness.”
وخت ہر غم کی دوا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • وخت د هر غم دوا دی
«ارمان به درشي وخت به تیر وي»
“Regret will come when the time has passed.”
پچھتاوا آئے گا لیکن وقت گزر چکا ہوگا۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • ارمان به درشی وخت به تیر وی
«چه وخت تیر شي نو هر څه هیر شي»
“When time passes, everything is forgotten.”
وقت گزرنے کے ساتھ ہر بات بھول جاتی ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • چه وخت تیر شی نو هر څه هیر شی
«چه وخت د ښکارسی تازی اسهال شي»
“When it's time for the hunt, the hunting hound gets diarrhea.”
شکار کا وقت آنے پر شکاری کتے کو بیماری لگ جاتی ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • چه وخت د ښکارسی تازی اسهال شی
«سړی هغه دي چې له وخته ئي کار واخیست»
“A true man is he who makes good use of time.”
اصل انسان وہ ہے جو وقت کی قدر کرے اور موقع سے فائدہ اٹھائے۔
«له وخت نه ګټه واخله»
“Make use of time.”
وقت سے فائدہ اٹھاؤ۔
«نه یو وخت نه بل وخت راغی د غوبل وخت»
“Neither at one time nor another, but the time of threshing has arrived.”
نہ اس وقت نہ اس وقت، گاہنے کا وقت آ گیا۔
«هر څه پخپل وخت سره خوند کوی»
“Everything tastes good at its proper time.”
ہر چیز اپنے وقت پر مزہ دیتی ہے۔
«هر څه خپل وخت لری»
“Everything has its own time.”
ہر چیز کا اپنا وقت ہوتا ہے۔
«وخت ته ګوره لوړ وهه»
“Look at the time and make your leap.”
وقت کو دیکھو اور قدم اٹھاؤ۔
«وخت د اوبو په څیر بهیږی»
“Time flows like water.”
وقت پانی کی طرح بہہ جاتا ہے۔
«وخت د چا انتظار نکوي»
“Time waits for no one.”
وقت کسی کا انتظار نہیں کرتا۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • وخت د چا انتظار نکوی
«وخت ښه قاضي ده»
“Time is a good judge.”
وقت سب سے بڑا ناظم یا قاضی ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • وخت ښه قاضی ده
«وخت غنیمت ګڼه»
“Consider time as a bounty (opportunity).”
وقت کو غنیمت سمجھو۔
«وخت لکه سره زر دي»
“Time is like red gold.”
وقت سونا ہے۔
Show all 1 historical variants▼▲
- • وخت لکه سره زر دی
«وخت طلا دی»
“Time is gold.”
وخت سونا ہے۔
«وخت تېرېږي؛ تۀ هم یوازې ګورې»
“Time passes by while you simply watch.”
وقت گزرتا جا رہا ہے اور تم صرف تماشائی بنے دیکھ رہے ہو۔
«اجل چې راشی وخت نه غواړی»
«چې وخت د ختمې سی، د یتیم پزه وینی سی»
«چې وخت د ښکار سی تازی، اسهال سی»
«زه وخت په لوړ - نندارې کړم د کابل که دا وارې خدای خلاص کړم بیا به نه خورم داسې غول»
«وخت چه د بری شې هر ګیدړ زمری شې»
Thesaurus: Synonyms & Antonyms(مترادفات او متضادات)
Semantic lexical relations verified from Achakzai Pashto Thesaurus & corpus data
Grammar — Word forms
د کلمې ګردان او بڼېGrammatical Formحالت او بڼه | پښتو بڼهPashto Form | Phoneticتلفظ |
|---|---|---|
Dir Plural (-ūnah) | وختونه | waxt-ūnah |
Obl Plural (-ūno) | وختونو | waxt-ūno |
Animate Plural (-ān) | وختان | waxt-ān |
Animate Obl Plural (-āno) | وختانو | waxt-āno |
Vocative Singular (-a) | وخته | waxt-a |
Examples from corpora40
قاموسي او ادبي شواهدAttested real-world sentences grouped by source. Headwords highlighted in context.
نغمه موږ په امريكا كې ژوند كوو او له خپلې هنري ډلې نه لرې ياستو كله چې هنري فعاليت لرو نوبياپاكستان ته ځوهلته اسانتياوې را ته برابريږی ، په تلويزيون او راډيو كې راته وخت راكوي انځورتون کندهاریان پښتنې شاعرانې پښتنې سندرغاړې افغان سندرغاړي
“Attested usage in 'نغمه' (وخت)”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
هغه کسان ( مشران ) چې په بل چا باور نلري ، زیاتره وخت ناکام بلل شویدي او د تل لپاره د وړوکي مشر ( مدیرک ) په څوکۍ پاته کیږي ، او یا داچې ټول کار به پخپله ترسره کوي
“Attested usage in 'د کمپنۍ مشري' (وخت)”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
وخت ډېر تېز تېرېږی.
“Time passes very quickly.”
وقت بہت تیزی سے گزرتا ہے۔
د کلمې اصل او ریښه(Word Origin & Etymology)کتل ▼
Arabic
Borrowed from Classical Persian وقت (vaqt), from Arabic وَقْت (waqt). [Wiktionary]
Lexicographical Profile & Dialect Notes
علمي او ژبني معلوماتGrammar & Morphological Classification
The headword وخت (waxt) functions as a n-m in standard Pashto lexicography. This entry synthesizes lexical evidence from 34 authoritative Afghan and international Pashto dictionaries, cross-referenced with modern frequency corpora to ensure trilingual accuracy.
Phonological & Dialectal Realization
Pronunciation diverges between the Southwestern (Kandahari) dialect and the Northeastern (Peshawari/Kabuled) standard. In Southwestern speech, phonemes maintain retroflex fricative distinctions, whereas Northeastern phonetics exhibit velar and postalveolar shifts. All acoustic transcriptions conform to the International Phonetic Alphabet (IPA) standards adopted by the Pashto Academy.